Muğla Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları · Ağustos 2024
Hasan Karadeniz
1958–1966 Ege Denizi sünger seferlerinin, son tanıklarından dinlenmiş tarih yazımı.
Kitabı KeşfetHayat, özellikle de denizde hayat hiçbir zaman kolay olmadı. Bu zor yaşamın en ağır tanıkları, zayıf bir teknolojiyle on yıllarca deniz dibinde derine ve daha derine inmek zorunda kalan süngercilerdir.
Derin Bodrum, yörenin son sünger profesyonellerinden Mehmet Yavaş'ın anılarından yola çıkarak, Bodrum'un turizm öncesi dönemdeki yaşamını süngercilik üzerinden ele alıyor. Üç yıl süren bir sözlü tarih çalışmasının ürünü olan kitap, 1958–1966 yılları arasındaki Ege Denizi sünger seferlerinin tarih yazımını gerçekleştiriyor.
Kitap yalnızca bir süngercinin yaşam öyküsünü değil, o yılların Bodrum'una dair sosyal ve ekonomik koşulları da gözler önüne seriyor. Süngerciliğin altın yıllarını yaşamış Yavaş'ın anıları ve tanıklıkları, bugünün hızla dönüşen Bodrum'una bir ayna tutuyor. Bodrum tarihçisi Sönmez Taner'in katkılarıyla eklenen tarihi kayıtlar, eseri meraklısı için kaçırılmayacak bir kaynak kitap haline getiriyor.
"Mehmet Yavaş'ın en büyük arzusu, Bodrum'un hızla büyümesiyle birlikte kaybolmaya yüz tutan geçmişin, anıların, geleneklerin kayıt altına alınmasıydı. O, eski süngercilerin zorluklarla dolu yaşamlarının hatırlanmaya ve anlatılmaya değer olduğuna inanıyordu. Ben de onun ağzından dökülenleri dinledim, araştırdım ve kaleme aldım."
"Süngerciliğin sadece bir meslek değil, Bodrum'un kent kimliğini şekillendiren önemli bir kültürel miras olduğunu hatırlatıyor."
"Bodrum'da süngerciliğin altın yıllarını yaşamış Yavaş'ın anıları ve tanıklıkları, bugünün hızla betonlaşan ve turizmle dönüşen Bodrum'una bir ayna tutuyor."
"Bodrum'un mavi turizm duayeni Hasan Karadeniz, 1958–1966 Ege denizi sünger seferlerinin tarih yazımını gerçekleştirdi. Meraklısı için kaçırılmayacak bir kaynak kitap."
Gazeteci Çiçek Yaman Bozoğlu, kitabı kaleme alan Hasan Karadeniz ile "Bir Süngercinin Aynasından Derin Bodrum" üzerine bir söyleşi gerçekleştirdi. Bodrum Gündem Gazetesi'nin yayınladığı söyleşiyi aşağıdan izleyebilirsiniz.
English Summary
Bir Süngercinin Aynasından Derin Bodrum ("Deep Bodrum: Through a Sponge Diver's Mirror") is a work of oral history by Hasan Karadeniz, a veteran of Bodrum's blue voyage tradition. The book grew out of a three-year project of listening: drawing on the memories of Mehmet Yavaş, one of the region's last professional sponge divers, it chronicles the Aegean sponge-diving expeditions of 1958–1966.
Life at sea was never easy, and its hardest witnesses were the sponge divers who, with primitive technology, descended deeper and deeper for decades. Through Yavaş's recollections, the book captures not only one diver's life story but the social and economic fabric of Bodrum before tourism transformed it, holding up a mirror to a town that is rapidly changing today. Historical records contributed by Bodrum historian Sönmez Taner make it an essential reference on the town's maritime heritage.
Published by the Muğla Metropolitan Municipality Cultural Publications in collaboration with the Bodrum Maritime Museum (editorial director: Selen Cambazoğlu), 302 pages, first edition August 2024. As the author puts it: "We wrote it so it would not be forgotten."
Hasan Karadeniz, Bodrum mavi yolculuk kültürünün duayen isimlerindendir. Üç yıl süren sözlü tarih çalışmasında, yörenin son sünger profesyonellerinden Mehmet Yavaş'ı ve dönemin tanıklarını dinleyerek Bodrum süngerciliğinin kayıt altına alınmamış tarihini derledi.
Bodrum Deniz Müzesi'nin yayın çalışmalarıyla basıma hazırlanan ve Bodrum Deniz Müzesi Müdürü Selen Cambazoğlu'nun yayın yönetmenliğini üstlendiği bu eser, Karadeniz'in denize ve Bodrum'un kent hafızasına adanmış birikiminin ürünüdür.